Wat is een goede operationele marge?

Een goede operationele marge ligt meestal tussen de 10% en 20%, maar dat verschilt sterk per branche. Wat voor jouw bedrijf een goede marge is, zie je pas als je hem naast de marges van vergelijkbare bedrijven legt. Bedrijven met hoge vaste kosten draaien nu eenmaal op lagere percentages dan bedrijven die vooral uren verkopen. Daarna is het een kwestie van je kosten in de hand houden en je prijzen kloppend maken. Een gezonde operationele marge geeft je rust in je cijfers en ruimte om te groeien.

Wat betekent operationele marge precies?

De operationele marge laat zien hoeveel je overhoudt van elke euro omzet, nadat je alle kosten van het draaien van je bedrijf hebt afgetrokken. Het gaat om de winst uit je eigen werk, voordat je rente en belasting betaalt.

Dat verschilt van de andere marges omdat het alleen kijkt naar je bedrijfsvoering. De brutomarge kijkt alleen naar je inkoop, de nettomarge telt ook rente en belasting mee. De operationele marge zegt het meest over hoe je zaak echt draait.

Voor ondernemers is dat getal belangrijk, want het zegt of je manier van werken geld oplevert. Een lage operationele marge betekent dat je weinig ruimte hebt voor een tegenvaller of een investering, en dat je een slechte maand direct in je banksaldo voelt. Een hogere marge geeft je lucht.

Je kunt je operationele marge ook per gerecht, per dienst of per opdracht bekijken. Dan zie je welke onderdelen van je bedrijf het werk waard zijn en waar je iets moet verbeteren. In een cateringbedrijf zit daar vaak een verrassing in: de grootste opdracht is lang niet altijd de beste. (bron: Wikipedia)

Hoe bereken je de operationele marge van jouw bedrijf?

De formule voor de operationele marge is simpel: (Operationele winst ÷ Omzet) × 100%. Die cijfers haal je uit je winst-en-verliesrekening.

Je operationele winst krijg je door je omzet te verminderen met alle kosten die je maakt om te draaien. Denk aan personeel, huur, inkoop, transport en marketing. Rente en belasting tel je niet mee.

Een voorbeeld: je bedrijf heeft een omzet van €100.000 en operationele kosten van €85.000. Dan is je operationele winst €15.000. Je operationele marge wordt dan: (€15.000 ÷ €100.000) × 100% = 15%.

Die berekening kun je elke maand of elk kwartaal maken, en dat is ook precies wat je moet doen. Dan zie je de lijn lopen en kun je bijsturen als je marge zakt. Veel bedrijven doen dit alleen na afloop van het jaar, bij de accountant. Dan hoor je in mei wat er in september misging, en daar heb je niets meer aan. (bron: Wikipedia)

Welk percentage operationele marge is gezond voor bedrijven?

Een gezonde operationele marge ligt tussen de 5% en 25%, afhankelijk van je sector. Voor de meeste bedrijven is 10% tot 20% een goede uitkomst.

Wat gezond is, hangt direct af van je kostenplaatje. Bedrijven met hoge vaste kosten, zoals restaurants of winkels, halen vaak lagere marges dan een adviesbureau of een softwarebedrijf. Ook de fase van je bedrijf speelt mee: wie net begonnen is en veel investeert, kan een paar jaar met lagere cijfers draaien zonder dat er iets mis is.

Leg je eigen marge naast die van directe concurrenten. Kijk naar bedrijven van vergelijkbare grootte in dezelfde markt. Brancheorganisaties publiceren soms gemiddelden die als vergelijking kunnen dienen.

Belangrijker dan het gemiddelde is de lijn in je eigen cijfers. Een marge die langzaam zakt is een waarschuwing, ook als het percentage nog netjes lijkt. Andersom betekent een stijgende marge dat je zaak steeds beter loopt. (bron: Zenchef)

Waarom verschilt een goede operationele marge per branche?

Elke branche heeft een andere kostenstructuur, en dat werkt direct door in de operationele marge. In een branche met hoge vaste kosten of veel concurrentie liggen de marges nu eenmaal lager. Dat is geen teken dat die bedrijven het slechter doen.

In de retail zijn marges vaak laag, rond de 2% tot 5%, omdat de concurrentie groot is en de vaste kosten hoog. Supermarkten draaien op zeer lage marges met hoge omzetten. Softwarebedrijven kunnen 20% tot 40% halen, omdat een extra klant ze bijna niets extra kost.

Ook je manier van werken maakt verschil. Bedrijven die op mensen draaien, zoals catering, hebben hogere kosten dan een branche waar een machine het werk doet. Een cateraar die met vijftien man een bruiloft doet, heeft een heel ander kostenplaatje dan een cateraar die vooral broodjes bezorgt. Specialisatie helpt: bedrijven die iets leveren dat de rest niet kan, kunnen een hogere prijs vragen.

De markt bepaalt ook mee. In een groeiende markt krijg je je prijzen er makkelijker door, terwijl in een krimpende markt iedereen op prijs gaat concurreren en je marges richting de lagere kant van je branche zakken. (bron: Rabobank)

Hoe kun je jouw operationele marge verbeteren?

De beste manier om je operationele marge te verhogen is je kosten beter in de hand houden en minder tijd verliezen aan werk dat niets oplevert. Begin bij je grootste kostenposten, want daar kun je het meeste verbeteren.

Besparen kan op meerdere manieren. Ga opnieuw praten met je leveranciers, haal het overtypen uit je administratie, of kijk naar je energierekening. Veel bedrijven merken dat het op de computer zetten van hun offertes en facturen direct scheelt, in uren zowel als in fouten.

Adviseurs noemen dat efficiency. In een cateringkeuken betekent het gewoon: minder heen en weer rijden, minder restjes weggooien en minder uren kwijt zijn aan een klus die weinig oplevert.

Je prijzen zijn de tweede knop waar je aan kunt draaien. Kijk of je prijzen nog passen bij de markt en of je iets levert waar klanten graag voor betalen. Soms kun je je marge verbeteren door je aanbod te veranderen en meer te doen van het werk waar goede marges op zitten. Voor cateringbedrijven helpt een offertes-systeem om prijzen preciezer te berekenen, zodat je marge al in de offerte zit en niet pas achteraf blijkt.

Investeer ook in je mensen en in je manier van werken. Iemand die goed is ingewerkt werkt sneller en maakt minder fouten, en een vaste werkwijze voorkomt verspilling. Efficiency zit in de catering trouwens zelden in de keuken zelf: hij zit in de uren aan de telefoon, in het narekenen van offertes en in het zoeken naar wat je vorige keer had afgesproken. Pak dat structureel aan, niet als actie van één maand. (bron: The Fork Manager)

Wat zijn de belangrijkste voordelen van een goede operationele marge?

Een sterke operationele marge geeft je bedrijf een stevige bodem en ruimte om te groeien. Je hebt een buffer als er iets misgaat en je kunt direct ja zeggen tegen een kans die langskomt.

Met een goede marge kun je makkelijker investeren in een nieuwe koelwagen, in software of in extra mensen. Dat zijn precies de dingen die je bedrijf een jaar later meer laten verdienen. Dat geeft je een voorsprong op bedrijven die elke maand krap zitten. Ook een slecht jaar vang je beter op.

Een gezonde operationele marge maakt je bedrijf ook interessanter voor een bank of voor iemand die het wil overnemen. Het laat zien dat je een zaak runt die geld verdient en niet alleen omzet draait. Dat is belangrijk als je ooit wilt uitbreiden, en net zo belangrijk als je je bedrijf ooit wilt verkopen.

Tot slot geeft een goede marge je speelruimte in je prijzen. Je kunt een keer scherp inschrijven op een klus die je graag wilt hebben, zonder dat je maand daarmee meteen verloren is.

Wat je deze maand aan je operationele marge kunt doen

Zet je laatste twintig opdrachten op een rij en reken per opdracht uit wat er na alle kosten overbleef. Tel daarbij de uren mee die je zelf in de voorbereiding stak, want die zijn niet gratis. Vaak zie je meteen welk type klus structureel tegenvalt.

Kijk daarna naar je drie grootste kostenposten van vorig jaar. Bij de meeste cateringbedrijven zijn dat personeel, inkoop en transport. Eén procent op je inkoop is bij €400.000 omzet al €4.000 per jaar, en dat is vaak één gesprek met je leverancier.

Zie je liever hoe een ander het aanpakte, lees dan hoe Catering en Slagerij Hemelsoet zijn werk beter op orde kreeg.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik mijn operationele marge controleren?

Reken je operationele marge elke maand uit. Dan zie je een lijn en kun je ingrijpen voordat het een probleem wordt. Draai je seizoenswerk, kijk dan in je drukke weken vaker, bijvoorbeeld elke week, want daar worden je cijfers voor het hele jaar gemaakt.

Wat moet ik doen als mijn operationele marge plotseling daalt?

Zoek eerst uit welke kosten zijn gestegen of welke omzet is weggevallen. Kijk naar je grootste posten: personeel, inkoop en huur. Leg de cijfers naast die van vorige periodes, dan springt het verschil eruit. Pak daarna de oorzaak aan, bijvoorbeeld door opnieuw met je leverancier te praten of door je prijzen bij te stellen.

Kan ik mijn operationele marge vergelijken met bedrijven buiten mijn branche?

Daar heb je weinig aan, want de kosten liggen in elke branche anders. Vergelijk met bedrijven in je eigen sector, het liefst van vergelijkbare grootte. Brancheorganisaties en accountantskantoren publiceren cijfers die dichter bij jouw situatie liggen.

Welke kosten tel ik niet mee bij het berekenen van operationele marge?

Laat rente, belasting, afschrijvingen en eenmalige kosten buiten je berekening. Ook uitgaven die niets met je dagelijkse werk te maken hebben, zoals een verbouwing van je pand of een rechtszaak, horen er niet bij. Neem alleen de kosten mee die je maakt om je bedrijf te laten draaien.

Is een hogere operationele marge altijd beter voor mijn bedrijf?

Niet altijd. Een heel hoge marge kan betekenen dat je te weinig investeert in je mensen, je materiaal of je naamsbekendheid. Het gaat om de balans tussen wat je overhoudt en wat je terugstopt in je zaak. Een marge die ruimte laat om te blijven investeren is wat je wilt.

Hoe kan automatisering mijn operationele marge en efficiency verbeteren?

Automatisering scheelt uren en fouten. Denk aan facturen die vanuit je opdracht worden gemaakt, voorraad die meeloopt met je bestellingen en offertes die je niet hoeft over te typen. De investering verdien je meestal snel terug, omdat je minder administratie-uren betaalt en minder omzet kwijtraakt aan vergeten meerwerk.

Wat zijn de grootste valkuilen bij het verbeteren van operationele marges?

Te hard snijden in kosten gaat ten koste van je kwaliteit, en klanten kunnen dat sneller merken dan je denkt. Prijzen verhogen zonder dat er iets tegenover staat werkt ook niet. Zoek het in dingen die blijven werken: scherper inkopen, een vaste werkwijze en minder uren in de administratie. Bezuinigen op het verkeerde kost je op termijn meer dan het oplevert.

Catermonkey rekent je opdrachten door vanuit je recepten en je uren, zodat je de marge per opdracht ziet in plaats van pas bij de jaarcijfers.

Probeer gratis